کبری سعادتی/ آزنا آنلاین- هفته اردبیل و روز شیخ صفی الدین اردبیلی مثل هر سال فرا رسید و مسئولان و اندیشمندان و اساتید و تاریخ و باستان شناسان گرد هم جمع شدند تا از تاریخ کهن و پربار اردبیل و سلسله صفویه بگویند. از عارف برجسته و نامدار اردبیلی شیخ صفی الدین اردبیلی. مراسمی با عنوان شب صفویه؛ شبخ ارشاد در نگارخانه خطایی برگزار شد. اگر کمی دقیق شویم محوطه پیاده راه محل آمد و شد این سلسله شیعی بوده است. شاید روزانه در این مسیر در حال رفت و آمدیم اما شاید اصلا به اینکه این مکان مقدس دم عرفانی شیخ صفی الدین را در هوای خود دارد توجه نکرده ایم. دوران حکومت صفویه ۲۵۰ سال طول کشیده است یعنی فقط همین سلسله اردبیلی و ایران قدمتی معادل به وجود آمدن آمریکاست و اردبیل در برهه ای یک تنه می تواند رو در روی آمریکای جنایتکار بایستد و برایش رجز بخواند. امشب نشست تخصصی شب صفویه و روز اردبیل هم هست. در مکانی جمع شده‌ایم که خود به تنهایی بخشی از حافظه اردبیلی است و سرنوشت ایران جان را رقم زده است و سربلند و نستوه از میان تاریخ سربرآورده است. عارفی که نام و یادش تاریخ اردبیل و ایران را در دوران صفویه جاودانه کرده است و اندیشه اش چراغ راه آینده درخشان ایران عزیز شده است. راز ماندگاری ایران قدرت نظامی نیست بلکه حاصل فرهنگ است. فرهنگی که اگر روزگاری نامدارانی چون فردوسی، سعدی، حافظ و خواجه نصیر آن را غنا بخشیده و با دانش و عقلانیت استوار ساختند، شیخ صفی الدین اردبیلی معمار اندیشه ای بود که مسلح به سلاح فرهنگ، اخلاق و ایمان بود. اردبیل را نباید تنها با جغرافیایش شناخت بلکه اردبیل یک روایت است. روایتی برخاسته از دل تاریخ و تمدن که در شانه های استوار خود سبلان را دارد. مردم اردبیل عشق به اهل بیت (ع) را با فرهنگ ایرانی عجین کرده‌اند. اردبیلی که چهره ها و مفاخر ادبی و فرهنگی و ورزشی آن را نسل به نسل جلو می برند و نمی گذارند این زنجیره افتخار از هم بگسلد. شیخ صفی الدین شاگرد بزرگ و برجسته شیخ زاهد گیلانی، اردبیل را مدرسه اخلاق، تربیت و انسان سازی کرد و اخلاق فردی را به اوج مسئولیت اجتماعی رساند و عرفان را از انزوا بیرون آورد تا سرمایه اجتماعی بیافریند؛ سرمایه ای که نیاز روز بشریت است. این عارف برجسته نشان داد که خانقاه محل ذکر و خلوت نیست بلکه انتقال یک اندیشه است. رد پای سلسله صفویه در جای جای نقشه ایران به چشم می خورد و اردبیل و اردبیلی ها به خود می بالند که در هوای تاریخی نفس می کشند که بزرگانی چون شیخ صفی الدین اردبیلی، شاه اسماعیل اول، شاه طهماسب و بعدها استاد موذن زاده ها و ... ارکان هویتی آن را به دوش کشیده اند و صدای گام ها و نغمه ملکوتی شان از قلب تاریخ شنیده می شود. اردبیل پیش از آنکه شهر باشد یک روایت است و از تاریخ کهن خود سخن می گوید و معتقد است جامعه ای که حافظه تاریخی خود را حفظ کند آینده خود را خواهد ساخت. و قطعا دارالارشاد اردبیل حافظه تاریخی قوی ای دارد که هیچ وقت روی آن را غبار فراموشی نمی گیرد.